Haberî Sıfatlar: Anlama Yöntemleri ve Yorumlar
| ISBN | : | 978-605-9652-50-6 |
| Baskı | : | Gözden Geçirilmiş 2. Baskı |
| Basım Yeri ve Yılı | : | Ankara Ekim 2017 |
| Kağıt Kalite | : | İth. Kit. Kağ. Mat Selefonlu Kuşe Kap |
| Sayfa Adedi | : | 256 |
| Boyut | : | 13,5*21 |
| Dili | : | Türkçe |
| Yazar | : | Zübeyir BULUT |
Stok Durumu:Yok
Allah’a sıfat izafe edilmesi ve sıfatların zat ile olan ilişkisi, Kelâm ilminin temel meseleleri arasında yer alır. Kelâmi ekol şeklinde kurumlaşmış olsun veya olmasın, İslam tarihi içinde sıfatlara ilişkin olarak birçok farklı görüş ortaya atılmış ve savunulmuştur. Selbî, sübutî, fiilî, manevi ve haberî şeklinde tasniflere bağlı olarak yapılan araştırmalar yanında sıfatları genel olarak ele alan çalışmalar da yapılmıştır. Meseleye Selefiye, Ashabulhadis, Mutezile ve Ehl-i Sünnet perspektifinden baktığımzda birbirine bazen yakın bazen de karşıt görüşlerin ileri sürüldüğüne tanık olmaktayız.
Sıfatlar konusunda Müşebbihe ve Mücessime diye adlandırılan, fakat bir fırka olarak kurumsal varlığı bulunmayan kişi ve küçük toplulukların Allah’ı cisme ve insana benzeten katı ve aşırı yaklaşımını bir yana koyacak olursak zikredilen diğer üç mezhebin kendi içlerindeki kısmi görüş ayrılıklarına rağmen Allah’ı şanına yakışır bir şekilde tanıma kaygısı taşıdıkları söylenebilir. Bunlardan Selefiye’nin lafzı fazla yormayıp hakikatini Allah’a havale eden tefvizci yaklaşımının tam karşısında Mutezile’nin Allah’a nispet edilen cisimsel ve antropomorfik sıfatları şanına uygun bir şekilde tevil etmeyi önemseyen ileri tenzihçi yaklaşımının yer aldığını görmekteyiz. Bu ikisi arasında Eş’ariye ve Matüridiye şeklindeki kollarıyla Ehl-i Sünnet, Selefiye’nin kaygılarını taşımakla birlikte ılımlı bir tenzihçi yol izlemiştir. Fakat Sünni yaklaşımın daha ziyade Mutezile’nin yaklaşımına yakın durduğu da bir gerçektir. Aralarındaki farkı Mutezile’nin ta’til ve nefiy söylemini dillendirmekten kaçınmaları olarak tespit edebiliriz. Özellikle İmam Maturîdî’nin haberî sıfatlar konusunda mutedil bir tevil yöntemini esas aldığını görmekteyiz.
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR
ÖN SÖZ
GİRİŞ
ANA HATLARIYLA SIFATLAR MESELESİ
1. Temel Kavramlar
1.1. İsim
1.2. Sıfat
1.3. Zat-Sıfat İlişkisi
1.3.1. Ashâbü’l-hadîs’e Göre Zat-Sıfat İlişkisi
1.3.2. Mu’tezile’ye Göre Zat-Sıfat İlişkisi
1.3.3. Ehl-i Sünnet’e Göre Zat-Sıfat İlişkisi
1.4. Hakikat ve Mecaz
2. Sıfatlarla İlgili Farklı Yaklaşımlar
3. Allah’ın Sıfatları
I. BÖLÜM
HABERÎ SIFATLARI ANLAMA YÖNTEMLERİ
1. Teşbih ve Tecsim Yöntemi
1.1. Müşebbihe
1.1.1. Allah’ın Zatını Yaratıklara Benzetenler
1.1.2. Allah’ın Sıfatlarını Yaratıkların Sıfatlarına Benzetenler
1.2. Mücessime
2. Tevakkuf ve Tefviz Yöntemi
2.1. Selef ve Ashâbü’l-hadîs’in Te’vili Reddetme Sebepleri
2.1.1. Naklî Sebepler
2.1.2. Akli Sebepler
2.2. Zorunlu Hallerde Te’vile Başvurulması
3. Tenzih ve Te’vil Yöntemi
3.1. Tenzih ve Te’vilin Gerekliliği
3.2. Mu’tezile’nin Te’vil Yöntemi
3.3. Ehl-i Sünnet’in Te’vil Yöntemi
II. BÖLÜM
HABERÎ SIFATLARIN ANLAM VE YORUMLARI
1. Allah’ın Zatını İfade Eden Sıfatlar
1.1. Nefs
1.2. Şahıs
1.3. Suret
2. Organ İzafesiyle Niteleyen Sıfatlar
2.1. Vech
2.2. Ayn
2.3. Yed, Yedeyn, Kabza, Yemin, Keff, Sâıd, Isba’, Esâbi’, Enâmil ve Batşa
2.4. Ricl, Kadem ve Sâk
2.5. Cenb
3. Hareket İzafesiyle Niteleyen Sıfatlar
3.1. Kelâm ve Savt
3.2. Nefha ve Nefes
3.3. İtyan ve Meci
3.4. Nüzul ve Urûc
3.5. Burûz, Tecellî ve Zuhûr
3.6. Likâ
3.7. Ref’
4. Duygu ve Huy İzafesiyle Niteleyen Sıfatlar
4.1. Dıhk
4.2. Rahmet ve Gazap
4.3. Taaccüp
4.4. Ferah ve Beşâşet
4.5. Hayâ
4.6. İstihza
5. Mekâna Bağlı Sıfatlar
5.1. Kurb, Dunuv, Tedelli ve Maiyye
5.2. İstivâ ve Had
5.3. Sema
5.4. Bazı Mekân Zarfları
5.5. Makâm-ı Mahmûd
6. Cisme Benzeterek Niteleyen Sıfatlar
6.1. Nur
6.2. Samed
6.3. Hicab
6.4. Ru’yetullah
SONUÇ
KAYNAKÇA
DİZİN


















































