Kur’ân-ı Kerîm’in Anlaşılmasında Belâgat İlminin Rolü - Meâni Örneği-
| ISBN | : | 978-605-7570-53-6 |
| Baskı | : | 1. Baskı |
| Basım Yeri ve Yılı | : | Ankara, Eylül 2019 |
| Kağıt Kalite | : | İth. Kit. Kağ. Mat Selefonlu Kuşe Kap. |
| Sayfa Adedi | : | 288 |
| Boyut | : | 13,5x21 |
| Dili | : | Türkçe |
| Yazar | : | Hekim TAY |
Stok Durumu: Var
Stok Adedi: 50
İslâm’ın zuhurundan sonra belâgate duyulan ilgilinin artmasında Kur’ân’ı Kerim’in rolü büyüktür. Zira Hz. Peygamber’in en büyük mucizesi Kur’ân, muhataplarını hayretler içerisinde bırakan bir söz sanatıydı. Kur’ân’ın, bir benzerini getirmelerini talep ederek muhataplarına meydan okuması, içerisinde barındırdığı gayb bilgisinin yanında nazm olarak da edebi üstünlüğünün ilanıydı. “Kur’ân’ın bir benzerinin getirilememe” (i‘câz) mefhumu Kur’ân araştırmacılarının üzerinde durduğu temel meselelerden biri olmuştur. İslâm kültür tarihinde Kur’ân i‘câzının merkeze alındığı çalışmalar her zaman ilk sırada olmuştur. Bu doğrultuda yapılan araştırmaların ortak sonucuna göre dil ve belâgat, Kur’ân mucizesinin özünü oluşturan temel unsurlardır. Kur’ân’ın edebi üstünlüğünü fark eden Müslümanlar Onu daha iyi anlayabilmek için dil ve edebiyat çalışmalarına ağırlık verdi. Böylece Müslümanları belâgat kurallarını belirlemeye iten sâiklerin başında Kur’ân’ı anlama çabası gelir.
İÇİNDEKİLER
ÖN SÖZ
GİRİŞ
I. KUR’ÂN VE BELÂGAT
II. ARAP DİLİ VE BELÂGATİNİN TEŞEKKÜL SÜRECİ
III. FESAHÂT VE BELÂGAT
1. FESÂHAT (الفصاحة )
A. Kelimede (Müfred) Fesâhat
a. Tenâfür (التنافر ):
b. Garabet (الغرابة ):
c. Muhalefet-i Kıyâs ( المخالفة القياس ):
B. Kelâmda (Cümle) Fesâhat
a. Daʻf-ı Te’lîf ( ضعف التأليف ):
b. Tenâfür-i Kelimât ( تنافر الكلمات ):
c. Taʻkīd (التعقيد ):
C. Mütekellimde Fesâhat
2. BELÂGAT (البلاغة )
A. Kelâmın Belâgati
B. Mütekellimin Belâgati
3. MEÂNİ (المعاني
BİRİNCİ BÖLÜM
I. HABER İSNÂDI ( الاسناد الخبرى
1. HABER İSNÂDINDA BİLGİNİN MAHİYETİ
2. HABER İSNÂDINDA CÜMLENİN KURULUŞ GAYESİ
3. HABER İSNÂDINDA MUHATABIN DURUMUNA GÖRE HÜKMÜN İFADE EDİLMESİ
A. İbtidâî Kelâm
B. Talebî Kelâm
C. İnkârî Kelâm
4. HABER İSNÂDINDA CÜMLE VURGUSU (TE’KÎD)
A. Fâilin Fiilin Önüne Alınmasıyla
B. “قد ” Tahkik Harfiyle
C. Yemin
D. Tekit Nunu ( نْ- نْ )
E. İbtida Lamı (ل)
F. Fiile Benzeyen “إ نْ ” ve “أ نْ ” Harfleri
G. “إ نْ ” Muhaffefe
H. Fasıl Zamiri
I. “أما ” Te’kidiyye
J. “ألا ” Tenbih Edatı
K. Zâid Harfler
L. “س” Ve “سوف ” Harfleri
M. Tekit “ل”ı
5. İSNÂDDA FİİL-FÂİL MÜNASEBETİ: AKLÎ MECAZ
A. Hakikât-i Aklî İsnâd ( الاسناد حقيقة عقلية)
B. Mecaz-ı Aklî İsnâd ( الاسناد مجاز عقل يْ)
II. İNŞÂ (الانشاء
1. İNŞÂ-İ TALEBÎ
A. Temenni
B. İstifham
C. Emir
D. Nehiy
E. Nidâ
2. İNŞÂ-I GAYR-İ TALEBÎ
İKİNCİ BÖLÜM
I. MÜSNEDUN İLEYH ( المسند اليه )
1. MÜSNEDUN İLEYHİN HAZFI
2. MÜSNEDUN İLEYHİN ZİKREDİLMESİ
3. MÜSNEDUN İLEYHİN MARİFE GELMESİ
A. Müsnedun İleyhin Zamirle Marife olması
B. Müsnedun İleyhin Alemiyyetle (Özel İsim) Marife Olması
C. Müsnedun İleyhin İsm-i Mevsulle Marife Olması
D. Müsnedun İleyhin İsm-i İşaretle Marife Olması
E. Müsnedun İleyhin Tarif Harfiyle (ال ) Marife Olması
E. Müsnedun İleyhin İzafetle Marife Olması
4. MÜSNEDUN İLEYHİN NEKİRE OLARAK GELMESİ
5. MÜSNEDUN İLEYHİN BİR VASIFLA NİTELENMESİ
6. MÜSNEDUN İLEYHİN TEKİT EDİLMESİ
7. MÜSNEDUN İLEYHİN AÇIKLANMASI (ATF-I BEYÂN)
8. MÜSNEDUN İLEYHİDE BEDEL
9. MÜSNEDUN İLEYHE ATIF YAPILMASI 1
10. MÜSNEDUN İLEYHİN FASIL ZAMİRİYLE TAHSİS EDİLMESİ-
11. MÜSNEDUN İLEYHİN TAKDİMİ
12. MÜSNEDUN İLEYHİN BİLİNEN KURALLARDAN FARKLI (HİLÂF-I MUKTEDÂ ZÂHİR) DURUMLARI
A. Zamirin Açık İsmin Yerini Alması
B. Zâmir-i Şe’n ( ضمير الشأن )
C. İsm-İ İşâret veya Zahir İsmin Zamir Yerini Alması
D. İltifat Söz Sanatı
E. Muhtelif Hilâf-I Muktedâ Zâhir Konuları
II. MÜSNEDİN HALLERİ ( احوال المسند )
1. MÜSNEDİN HAZFİ
2. MÜSNEDİN ZİKREDİLMESİ
3. MÜSNEDİN MÜFRET OLARAK GELMESİ
4. MÜSNEDİN FİİL VEYA İSİM OLARAK GELMESİ
5. MÜSNEDİN ŞARTLA KAYITLANMASI
6. MÜSNEDİN NEKİRE OLMASI
7. MÜSNEDİN MARİFE OLARAK GELMESİ
8. MÜSNEDİN CÜMLE OLARAK GELMESİ
9. MÜSNEDİN TAKDİMİ
III. MÜTEALLİKÂT-I FİİL ( متعلقات الفعل )
1. MEFʻÛLÜN HAZFEDİLMESİ
A. Müteaddi bir fiilin lazım konumunda olması:
B. Müteaddi fiilin mefʻûlünün hazfedilmesi:
2. MEFʻÛLÜN TAKDİM EDİLMESİ
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
I. KASR (HASR) (القصر )
1. KASRIN ÇEŞİTLERİ
A. Kasr-ı Hakiki
A. Mevsûfun Sıfata Kasrı
B. Sıfatın Mevsûfa Kasrı
B. Kasr-I Gayr-ı Hakiki (İzâfî)
A. Mevsûfun Sıfata Kasrı
b. Sıfatın Mevsûfa Kasrı
2. KASRI BELİRLEMENİN YOLLARI
A. “لا” ile Yapılan Kasr
B. “ما ” Nefiy ve İstisnâ Edatı “إلاْ ” ile Yapılan Kasır
C. “إِ نْ ” Nefiy ve İstsinâ Edatı “إلاْ ” ile Yapılan Kasır
D “اِنَما ” Edatıyla Yapılan Kasır
E. Takdim ile Yapılan Kasır
F. Fasıl Zamiriyle Yapılan Kasr
G. Müsnedun İleyh ve Müsnedin Marife Olarak Gelmesi
II. FASIL VE VASIL
1. FASIL VE VASILIN YAPILDIĞI YERLER
A. Kemâl-i İnkıtâ (Tam Kopuk)
B. Kemâl-i İttisâl (Tam İlgi)
C. Şibh-i Kemâl-i İnkıtâ (Kısmi Kopuk)
D. Şibh-i Kemâl-i İttisâl (Kısmi İlgi)
E. Kemâl-i İnkıtâ Maʻal Îhâm (İhamla Birlikte Tam Kopuk)
F. Beyne Kemâl-i İnkıtâ ve’l-İttisâl (Tam Kopuk ve İlgi Arası)
2. SEKKÂKÎ’YE GÖRE VASILIN KISIMLARI
A. Aklî
B. Vehmî
C. Hayalî
3. VASILDA LAFZİ GÜZELLİKLER
4. VÂV-I HÂLİYE (و) İLE KURULAN HÂL CÜMLESİ
III. ÎCÂZ VE İTNAB
1. ÎCÂZ VE ITNÂBIN KAVRAM ÇERÇEVESİ
2. ÎCÂZIN TÜRLERİ
A. Îcâz-ı Kısar ( ايجاز القِصَر )
B. Îcâz-ı Hazf ( ايجاز الحزف )
a. İktitâʻ (الاقتطاع )
b. İktifâ’ (الاكتفاء )
c. İhtibâk (الاحتباك )
d. İhtizâl (الاختزال )
3. ITNÂB TÜRLERİ
A. Itnâb-ı Bi’l-Bast
B. Itnâb bi’z-ziyâde
a. Zâidle Itnâb
b. Sınâʻî Tekitle Itnâb
c. Tekrarla Itnâb
d. Sıfatla Itnâb
e. Bedelle Itnâb
f. Atf-ı Beyânla Itnâb
g. Atıfla Itnâb
h. İzâh Ba’de’l-Îhâmla Itnâb
j. Tafsil-i Baʻdel İcmâlle Itnâb
k: Tevşîʻle Itnâb
l. Zamir Yerine İsim Getirilmesiyle Yapılan Itnâb
m. Îğâlle Itnâb
n. Tezyîlle Itnâb
o. Tekmîlle Itnâb
p. Tetmîmle Itnâb
r. İʻtirâzla Itnâb
SONUÇ
KAYNAKÇA


















































