İÇİNDEKİLER

ÖN SÖZ 

GİRİŞ 

1. İslam’ın Zuhurunda Arap Toplumunun Sosyolojisine Kısa Bir Bakış 

2. Asabiyet/Milliyetçilik Bağlamında İlgili Kavramlar 

2.1. Asabiyet 

2.2. Kavmiyetçilik- Şuûbiyye 

2.3. Millet- Milliyetçilik 

2.4. Irk- Irkçılık 

I. BÖLÜM 

MUÂVİYE BAĞLAMINDA ÜMEYYEOĞULLARI ASABİYETİ/MİLLİYETÇİLİĞİ 

1. Siyaset-İktidar-Din Ekseninde Arap Asabiyeti/Milliyetçiliği 

1.1. Emevî-Hâşimî Rekabetinin Arka Planı 

2. Hz. Muhammed (sas) Döneminde Muâviye 

2.1. Ümeyyeoğulları’nın Yıldızını Parlatan Lideri Muâviye’nin Nesebi ve Doğumu 

2.2. Hadis Edebiyatında Muâviye                                                      

3. Hz. Muhammed (sas)’in Vefatından Sonra Muâviye 

3.1. Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer Devri’nde Genç Muâviye                 

3.2. Ümeyyeoğulları’nın İlk Dönem İktidarı: Hz. Osman Döneminde Muâviye 

3.3. Ümeyyeoğulları İktidarına Eleştiriler ve Karşı Siyasi Tedbirler

3.4. Muâviye’nin Hz. Ali Dönemi’nde Asabiyet Stratejileri 

3.5. Cemel Vakasında Asabiyet Tezahürleri 

4. Ümeyyeoğullarının Devletleşme Sürecinin Başlaması 

4.1. Cemel Vakası Sonrası Muâviye’nin Stratejik Çalışmaları 

4.2. Hâşimî-Ümeyye Hesaplaşması: Sıffîn Çıkmazı 

4.3. Tahkim Olayı ve Ebû Mûsâ el-Eş’arî’nin Tavrı 

4.4. Hâricîliğin Ortaya Çıkışını Hazırlayan Ortamın Psikolojisi 

5. Emevi Devleti’nin Kuruluşu 

5.1. Hâricî Suikastı ve Muâviye’nin İktidara Geçiş Serüveni 

5.2. Muâviye’nin İktidar Sürecinde Asabî Uygulamalarının Yansımaları 

5.3. Mikro Milliyetçilikten Makro Milliyetçiliğe: Ümeyyeoğulları Asabiyetinden Arap Milliyetçiliğine 

5.4. Asabiyetin Doruk Noktası: Hilafetten Saltanata Geçiş 

6. Ümeyyeoğulları’nın “Alioğulları” ile Hesaplaşması 

6.1. Emevîlerin Ehli Beyt Taraftarlarına Haddini Bildirmesi: Kerbela Olayı 

6.2. Alioğulları’ndan Zeyd b. Ali’ye Uygulanan Asabiyetin Tezahürleri 

7. Ümeyyeoğulları’nın Diğer Arap Kabilelerine Asabiyet Ugulamaları 

7.1. Muâviye’nin Mahzumoğulları’yla Hesaplaşması 

7.2. Ümeyyeoğulları’nın Esedoğulların’dan Abdullah b. Zübeyr Hesaplaşması  

7.3. Güney-Kuzey Arapları Üzerinden Ümeyyeoğulları-Esedoğulları Hesaplaşması 

7.4. Asabiyetin Akıl Almaz Örneklerinden Harre Vakası 

7.5.Eş Zamanlı Farklı Bir Asabiyet Tezâhürü: Basra’da Kahtânî-Adnânî Çekişmesi 

8. Kozmopolit Bir Coğrafyada Asabiyet 

8.1. Endülüs’te Arap Kavmiyetçiliği ve Kabile Asabiyeti 

II. BÖLÜM 

ABBAS B. ABDÜLMUTTALİB BAĞLAMINDA ABBASİ MİLLİYETÇİLİĞİ 

1. Hz. Muhammed (sas) Döneminde Abbas 

1.1. Abbas’ın Nesebi ve Doğumu 

1.2. Abbas’ın Mekke Bürokrasi’sinde Görev Alması 

1.3. İslami Tebliğin Başlangıcından Akabe Biatlerine Abbas 

1.4. Abbas’ın İslam’a Girme Zamanı ile ilgili Tartışmalar 

1.5. Abbas’ın Bedir Savaşı’na Katılım Serüveni 

1.6. Abbas’ın Mekke’nin Fethindeki Rolü 

1.7. Mekke’nin Fethi Sürecinden Medine’ye Hicrete Kadar Abbas 

1.8. Hz. Muhammed (sas)’in Vefatı Sürecinde Abbas’ın İktidar Arayışı 

2. Hz. Muhammed (sas)’in Vefatından Sonra Abbas 

2.1. Halife Seçimi Sürecinde Denge Arayışları: Asabiyet ve Abbas  

2.2. Hz. Ömer Döneminde Abbas 

2.3. Hz. Osman’ın Abbas’la İlişkileri 

2.4. Abbas’ın Vefatı, Defin Süreci 

2.5. Hadis Edebiyatında Abbas’la İlgili Rivayetler                           

2.6. Abbas Hakkında Nazil Olduğu Rivayet Edilen Ayetler ve Konuları 

3. Emevi Devletine Karşı Abbâsî İhtilali 

3.1. Abbâsî İhtilalini Hazırlayan Sosyolojik Arka Plan 

3.2. Emevî Irkçılığının Çöküşü ve Yeni Manifesto; Abbâsî Irkçılığı 

3.3. Dini Unsurların Abbâsî İhtilalinde Kullanılması: Slogan Örneği 

3.4. Dâî/Propogandist Görevlendirilmelerinde Abbâsî Asabiyetine Dini Referans Kılıfı 

3.5. Kûfe’de Görev Alan İhtilal Öncüleri 

3.6. İhtilale Taze Kan Ebû Müslim: Saf Çocuğu Masum Horasanın 

3.7. İhtilalde Bir Başka Dini Unsur: Allah (cc)’ın Düşmanları Mottosu/Sloganı 

3.8. Abbâsî İhtilalinin Sonuçlanması, Asabiyet ve İktidar Uğruna Seleflerine/Emevîlere Uygulanan Katliamlar 

3.9. Abbasî İhtilalin Tamamlanması ve Asabiyet Adına Yapılan Zulümler

3.10. Abbâsîlerin Asabiyet Adına Yaptığı Emevî Karşıtı Uygulamalar, Katliamlar 

3.11. Abbasoğulları’nın Yönetimi Paylaşamamaları: Abdullah b. Ali’nin İsyanı ve Katledilmesi 

4. Abbasilerin İhtilal Ortakları Alioğulları’yla Hesaplaşmaları

4.1. Abbasoğulları’nın Alioğulları’na Karşı Asabiyet Uygulamaları 

4.2. Halife Me’mûn’un Alioğulları’nın Gönlünü Alma Çabaları ya da Onlara İhaneti 

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME 

KAYNAKÇA