Klasik hadis usulünde, hadis olarak nakledilen sözlerin Hz. Peygambere ait olup olmadığının tespiti konusunda ağırlıklı olarak senet merkezli bir güvenilirlik kontrolü kullanılmıştır. Buna göre bir hadisin senedinde bir kopukluk bulunmuyor, ravileri de adalet ve zabt yönünden güvenilir ise bu hadisin sahih olduğu kabul edilmiştir. Klasik usuldeki bu sistemde ravilerin güvenilirliğinin tespiti de hadis münekkitleri tarafından yapılmaya çalışılmıştır. Yöntemin, bir hadisin güvenilirliğini belirlemede yeterli olup olmadığı bir tarafa, bu yöntemde ravilerin güvenilirliğini belirleme konusunda yetki sahibi olanlar ne kadar güvenilirdir? Elinizdeki eser, Zehebî’nin Mîzânu’l-İ’tidâl’inden hareketle bu soruya cevap aramaktadır.

İÇİNDEKİLER

KISALTMALAR

ÖN SÖZ

GİRİŞ

0. TENKİT, HADİS TENKİDİ, MÜNEKKİT VE GÜVENİLİRLİK: GENEL ÇERÇEVE

0.1.Tenkit Kavramı

0.1.1.Sözlük Anlamları

0.1.2.Sosyal Hayatta ve Hadis İlmi Dışında Tenkit Kavramı

0.1.3.Hadis İlmi Kavramı Olarak Tenkit

0.2.Münekkit Kavramı

0.3 Güvenilirlik Kavramı

0.4.Hadis Tenkîdinin Amacı, Kapsamı ve Niteliği

0.5. Hadis Tenkîdinde Güvenilirliğin Önemi ve Münekkitlerde Aranan Özellikler

0.5.1.Âdil Olmak

0.5.2.İlmî Yeterliliğe Sahip Olmak

BİRİNCİ BÖLÜM

1.ZEHEBÎ VE İLMÎ HAYATINI BESLEYEN ARKAPLAN

1.1.Zehebî Kimdir?

1.2.Zehebî’nin Yaşadığı Dönemin Genel Özellikleri

1.2.1.Siyâsî Durum

1.2.2.İlmî Durum

1.2.3.Toplumsal ve Ekonomik Durum

1.3.Zehebî’nin İlim Hayatı

1.3.1.İlim Elde Etmek Üzere Yaptığı Yolculuklar

1.3.2.İlgilendiği ve Eser Verdiği İlim Dalları

1.3.2.1.Tarih İlmi

1.3.2.2.Kıraat İlmi

1.3.2.3.Hadis İlmi

1.3.3.Hocaları

1.3.3.1.el-Birzâlî

1.3.3.2.el-Mizzî

1.3.3.3.İbn Teymiyye

1.3.4.İlim Öğretmede Aldığı Görevler

1.3.5.İlmî Anlayışı

1.3.6.Eserleri

1.3.7.Mîzânu’l-İ’tidâl Hakkında

İKİNCİ BÖLÜM

2.BİR MÜNEKKİT OLARAK ZEHEBÎ’NİN GÜVENİLİRLİĞİ

2.1. Cerh-Ta’dîl İlimleri Bağlamında Zehebî’nin Tenkitçi Yaklaşımı

2.2. Zehebî’nin Dilinden Hadis Râvîlerinin Tenkîdinde İzlediği Yöntem

2.3.İlk Üç Asır Hadis Râvîlerinin Güvenilirliği

2.4.Kimliği ya da Güvenilirliği Bilinmeyen (Mechûl) Râvîler

2.4.1.Zehebî’nin Mechûl Hükmünde İsabet Ettiği Değerlendirmeler

2.4.2.Zehebî’nin Mechûl Râvîlerle İlgili Hatalı Değerlendirmeleri

2.4.3.Değerlendirme

2.5.Cerh -Ta’dîl’indeTeâruz Bulunan Râvîler Hakkında Zehebî’nin Tutumu

2.5.1.Örnekler

2.5.2.Değerlendirme

2.6. Zehebî’nin Haklarında Hafif Eleştiriler Bulunduğu Gerekçesiyle Savunduğu Râvîler

2.6.1.Örnekler

2.6.2.Değerlendirme

2.7.Zehebî’nin Mezhep Taassubu Bulunan Râvîleri Değerlendirmede Güvenilirliği

2.7.1.Örnekler

2.7.2.Değerlendirme

2.8.Zehebî’nin Kullandığı Kaynaklardan Yaptığı Nakillerde Güvenilirliği

2.8.1.Örnekler

2.8.2.Değerlendirme

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

3.ZEHEBÎ’NİN HADİS MÜNEKKİTLERİNİ DEĞERLENDİR¬MEDE GÜVENİLİRLİĞİ

3.1.Zehebî’ye Göre Münekkitlerin Sınıflandırılması

3.2.Zehebî’ye Göre Bazı Münekkitlerin Güvenilirliği

3.2.1.Ebu’l-Feth el-Ezdî

3.2.1.1. Ebu’l-Feth el-Ezdî’nin İlmî Kimliği ve Güvenilirliği

3.2.1.2.Örnekler

3.2.1.2.1.Ebu’l-Feth’in Hatalı Göründüğü Değerlendirmeler

3.2.1.1.2.Zehebî’nin Hatalı Göründüğü Değerlendirmeler

3.2.1.3.Değerlendirme

3.2.2.İbn Adî

3.2.2.1.İbn Adî’in İlmî Kimliği ve Güvenilirliği

3.2.2.2.Örnekler

3.2.2.3.Değerlendirme

3.2.3. İbnu’l-Cevzî

3.2.3.1.İbnu’l-Cevzî’nin İlmî Kimliği ve Güvenilirliği

3.2.3.2. Örnekler

3.2.3.2.1.İbnu’l-Cevzî’nin Hatalı Göründüğü Değerlendirmeler

3.2.3.2.2.Zehebî’nin Hatalı Göründüğü Değerlendirmeler

3.2.3.3. Değerlendirme

3.2.4.Zekeriyya b. Yahya es-Sâcî

3.2.5. İbrahim b. Yakub el-Cûzecânî

3.2.6.İbn Hıbban

SONUÇ

KAYNAKÇA