Sanat, estetik ve güzel olanın somut olarak ifade edilme şeklidir. Bu bağlamda İslâm medeniyet tarihine baktığımızda Müslümanların sanattan uzak kalmadıklarını, başta mimari olmak üzere hat, mûsiki ve tezhip gibi birçok sanat dalında güzel örnekler verdiklerini görürüz. Ancak bazı hadislerde resim ve müziğin dinen hoş karşılanmadıklarına dair ifadelerin bulunması ve fıkhî yorumların da bu olumsuz durumu destekler mahiyette olması bu iki sanat dalının İslâm kültür tarihinde yer edinmesine engel teşkil etmiştir. Hadislerde yer alan ifadelerin sertliğinden hareketle müçtehitlerin büyük çoğunluğunun bu sanat dallarını haram ya da en hafif şekliyle mekruh diye nitelemeleri İslâm toplumunun bu sanat dallarına mesafeli durmasına neden olmuştur. Ancak bu uzak duruş mutlak bir kopuş şeklinde olmamış hem müzik hem de resim fıkhî yorum ve dinî hassasiyetlere uygun olacak şekilde varlığını kısmen sürdürmüştür. Gınâ (şarkı), kabîh sözlerden ve eğlenceden soyutlanmş olarak dinî içerikli semalar vasıtasıyla varlığını sürdürürken tasvir, minyatür sanatıyla, mekân ve perspektiften uzak anatomik gerçekliği bulunmayan resimlerin çizilmesiyle varlığını devam ettirmiştir.

İÇİNDEKİLER

KISALTMALAR  

ÖNSÖZ  

GİRİŞ

FIKIH VE SANAT  

1. İnsan ve Estetik  

2. İslâm Toplumu ve Sanat  

3. Oyun ve Eğlence  

BİRİNCİ BÖLÜM

FIKIH VE MÜZİK  

1. Müziğe İlişkin Deliller  

1.1. Kur’an’da Müzik  

1.2. Hadislerde Müzik  

1.2.1.Müziğin Yerildiği Rivayetler 

1.2.2. Müziğin Mubah Olduğuna İlişkin Rivayetler  

1.3. Aklî İstidlaller  

1.4. Sahabe ve Tâbiîn Uygulamaları  

2. Müziğin Fıkhî Durumu  

2.1. Müzik Aletlerinin Hükmü  

2.2. Müziksiz Gınânın Hükmü  

2.3. Müzik Aletleri Eşliğinde Yapılan Müzik  

2.3.1. Hanefî Ekolü  

2.3.2. Mâlikî Ekolü  

2.3.3. Şâfiî Ekolü  

2.3.4. Hanbelî Ekolü  

2.3.5. Zâhirî Ekolü  

3. Müziğe Dair Görüşlerin Değerlendirilmesi  

4. Dans/Raks  

İKİNCİ BÖLÜM

FIKIH VE RESİM  

1. Sûret ve Timsâl  

2. Sûrete İlişkin Deliller  

2.1. Kur’an’da Sûret  

2.2. Hadislerde Sûret  

2.2.1. Meleklerin, İçinde Sûret Bulunan Eve Girmediklerine Dair Hadisler  

2.2.2. Sûret Yapanlara Azap Edileceğini Bildiren Hadisler  

2.2.3. Sûretin Namaza Olan Etkisi ve Dünyayı Hatırlatması  

2.2.4. Oyuncak Olarak Sûret  

2.2.5. Sahabenin Sûret Konusundaki Tavrına Dair Rivayetler  

3. Delillerin Tahlili  

4. Fıkhî Yaklaşımlar  

4.1. Cansız Varlık Sûreti  

4.2. Canlı Varlık Sûretleri  

4.2.1. Canlı Varlık Sûretini Tasvir Etmek  

4.2.2. Canlı Varlığa Ait Bir Sûreti Evde Bulundurmak  

5. Sûret Yasağının Mucibi  

6. Dijital Fotoğraf  

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

FIKIH VE SİNEMA 

1. Sinema ve Tiyatronun Mahiyetine İlişkin Sorunlar  

1.1. Oyun ve Eğlence Olması  

1.2. Yalan ve Gıybet İçermesi  

1.2.1. Hayalî Karakterlerin Canlandırılması  

1.2.2. Gerçek Karakterlerin Canlandırılması  

1.3. Bidat Olması  

2. Sinema ve Tiyatrodaki Arızî Sorunlar  

2.1. Oyuncu Kaynaklı Sıkıntılar  

2.1.1. Kadının Erkeğe, Erkeğin de Kadına Benzemesi  

2.1.2. Makyaj ve Kıyafet  

2.1.3. Mürûet ve Hayâyı Eksiltmesi  

2.1.4. Mahremiyet ve Tesettür  

2.2. Temsil Konuları ile İlgili Sıkıntılar  

2.2.1. Tanrı Tasviri  

2.1.2. Peygamber, Sahabe ve Melek Tasvirleri  

2.3. Sözlü Tasarruflar  

3. Temsilin Mubah Olduğunu Savunanların Delilleri  

3.1. Eşyada Aslolan Mubahlıktır Kaidesi  

3.2. Kıyas Delili  

SONUÇ  

KAYNAKÇA