İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ

KISALTMALAR

 

BİRİNCİ BÖLÜM

PUSLU HAVADA YÜRÜMEK

Nazari İrfan ve Tarihsel Dayanakları

 

1. - Tasavvuf Metafiziği ve Nazari İrfan: Tanım ve Kavramsal Alan

2. - Fıkh-ı Bâtından Tasavvuf Metafiziğine Dönüşümün 

---- Dinamikleri

3. - Krizden Bir Metodoloji İnşa Etmek: Tasavvuf 

---- Metafiziğinin Karakteristiği

4. - Tasavvuf Metafiziğinin ve Nazari İrfânın Konusu ve Amacı

5. - Nazari İrfanda Bilgiyi Denetleyen Temel 

---- Kriterler ve Problemler

6. - Metafiziğin İlkeleri ve İrfani Açıdan Âlemin Özellikleri

7. - Nazari İrfana Dair Nazariyelere İlham Veren 

---- Düşünceler: Erken Dönem

8. - Tasavvufun Entelektüel Birikiminin Öncü Şahsiyetleri

8.1. - Ebü’l-Mahfûz Ma‘rûf b. Fîrûzân 

------ el-Kerhî (ö. 200/815-16 [?]) 

8.2. - Ebû Abdillâh Hâris b. Esed el-Muhâsibî(ö. 243/857)

8.3. - Zünnûn el-Mısrî (ö. 245/859 [?]) 

8.4. - Hallâc-ı Mansûr (ö. 309/922) 

8.5. - Muhammed b. İbrâhim el-Kelâbâzî (ö. 380/990) 

8.6. - Hâce Abdullah el-Herevî (ö. 481/1089) 

8.7. - Ahmed el-Gazzâlî (ö. 520/1126)

8.8. - Ebü’l-Me‘âlî Aynülkudât el-Hemedânî (ö. 525/1131) 

9. - Fıkh-ı Bâtın ve Otoriter Bir İlim Var Etmek: 

---- İmâm Gazzâlî’nin İhyâ’sı

10. Nazari İrfânın Deruni Kökeni: Kayıp Hikmet-i 

---- Maşrık’ın Peşinde

 

İKİNCİ BÖLÜM

UFKA DOĞRU SEYRÜSEFER

Nazari İrfan Tarihindeki Üç Temel Gelenek

 

1. - Duyular Âleminden Soyutlanmak: Marifetin Keşfiliği

2. - Sühreverdî’nin Yetiştiği Fikri Ortam

3. - Sühreverdî’nin Çoklu Referans Ağı ve Nazari İrfanın 

---- Senkretizmi

4. - Sühreverdî, İşrâkî Gelenek ve Temel Parametreleri

5. - Sühreverdî’nin Ardından Yürüyenler ve İşrâkî 

---- Felsefenin Gücü

5.1. İbn Kemmûne (ö. 683/1284)

5.2. Şemseddîn Şehrezûrî (ö. 687/1288) 

5.3. Kutbeddîn eş-Şirâzî (ö. 710/1311) 

5.4. Celâleddîn ed-Devvânî (ö. 908/1502) 

6. - Molla Sadrâ ve Çevresine Genel Bir Bakış

7. - Sadrâ Okulu ve Temel Parametreleri

8. - Varlığın Ontolojik Hiyerarşisi ve Teşkîk Teorisi 

9. - Sebeplilik ve Vucûdu’r-Râbıt li’l-Ma‘lûl Teorisi

10. İbnü’l-Arabî (ö. 638/1240) ve Düşünce Sistemine 

---- Genel Bir Bakış

11. İbnü’l-Arabî’nin Mirası

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

NAZARİ İRFANIN TEMEL KAVRAMLARI

 

1. - Kenz-i Mahfî’den Varoluşa İlahi Aşk: Mişkât Ayetinin 

---- Ontolojisi

2. - İbn Sînâ’nın Ontolojik Yorumlarının İlhamı

3. - Gazzâlî’nin Âlem Tasavvuru: Determinizme Karşı Vesilecilik

4. - Doktriner Tasavvufun Mimarı İbnü’l-Arabî: Varlığın Birliği

5. - İlahi İsim Teorisi ve Varlık Âlemi 

6. - Allah’ın İlmindeki Ebedi Özler: A‘yân-ı Sâbite

7. - İlahi İsimler ve Ulûhiyet Kavramı 

8. - Varlığın Oluşumunda Hazerât/Âlemler ve Taayyünler 

8.1. Gizli Hazine-Lâ Ta‘ayyün Mertebesi: Âlemü’l-Lâhût

8.2. Tüm Hakikatlerin, Özünde Saklı Olduğu Makam: 

----- İlk Ta‘ayyün- Âlemü’l-Ceberût

8.3. Epistemolojik Ayrışma Aşaması: İkinci

----- Ta‘ayyün-Âle­mü’l-Melekût

8.4. Perdelerin İnmesi ya da Kesâfete Sahne Olan 

----- Hazret:Âlem-i Mülk ve Şahâdet

8.5. Varlığın Mührü ve Tenezzülâtın Sonu: 

----- Âlem-i Nâsût/İnsân-ı Kâmil 

9. - Varoluşun Anahtar Kavramları 

9.1. Nefes-i Rahmânî 

9.2. İlahi Gölge ya da Metafizik Bulut: ʻAmâ

9.3. İlk Sâdır Olan Şey: Tabiat-ı Külliye ya da Heyûlâ-i Ûlâ

10. Genel Varlık Tasavvuru ve Kozmolojik Plan 

10.1. Levh-i Mahfûz ve Kalem-i A‘lâ 

10.2. Kozmolojinin İlahi Figürü: Arş 

10.3. Varlığın Tecellî ve Zuhûru: Kürsî 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İRFAN ATLASI

 

I. Nazari İrfanın Coğrafî Dağılımı 

A. Nazari İrfanın Batı Yakası: Endülüs 

1. - Endülüs ve Mağrib Tasavvufunun Teşekkülüne 

---- Dair Bazı Mülahazalar 

2. - Endülüs’te Tasavvufun Zihinsel Kodları 

3. - Endülüs’ten Maşrık’a Ledünnî Seyrüseferin Dinamizmi

4. - Mutlak Vahdet-i Vücûd Olgusunun Vaat Ettiği 

---- Teosofi ve Farklı Tepkiler 

5. - Sünni Paradigmada Felsefi Tasavvufun İmkânı: 

---- Gazzâlî ve Ebû Medyen 

6. - Endülüs’te Gazzâlî’ye Muhalefetin Psikolojik ve 

---- Sosyolojik Temelleri

7. - İbn Tûmert’in Senkretik İdeolojisi ve Mehdicilik Akımı

8. - Endülüs’te Tasavvufun Altın Çağının Üç 

---- Tanığı ve Doksografik Tasnif Denemeleri 

8.1. İbn Seb‘în’in İrfân Geleneğine Ağır Eleştirileri

8.2. Endülüslü İki Entelektüel ve Tasavvufa Dair 

----- Değerlendirmeleri

B. İrfanın Güney Yakası: Yemen 

1. - Ortaçağ’da Yemen 

2. - İbnü’l-Arabî’nin Yemen Bağlantısı: Köklerin Kucak Açışı

3. - Yemen’de Tasavvufi Hareketin Serencamı

4. - Hicri 7. Yüzyıl: Derin Tasavvufi Etkiler

4.1. Ebü’l-Gays Sa‘d b. Cemîl (ö. 651/1253) ve Diğerleri

4.2.Ahmed b. Ulvân (ö. 665/1266) ve

----- Ebü’l-Hattâb Ömer (ö. 688/1289)

4.3.el-Makdisî ve İbnü’l-Bâne

4.4.Radiyüddîn el-Yahyâvî (ö. 708/1310)

5. - 8.-9. Yüzyıl-İkinci Dönem: el-Cebertî ve Öğrencilerinin

---- Sahneye Çıkışı

5.1. Ahmed el-Mua‘ybidî (ö. 815/1412)

5.2. Abdullah b. Ömer el-Müsin 

5.3. Şeyh Kutbüddîn Bâ Müzâhim 

5.4. Şeyh Abdüllâtîf el-Vâsıtî 

5.5. Mecdüddîn el-Fîrûzâbâdî (ö. 817/1414)

5.6. Kadı İbnü’r-Reddâd (ö. 821/1418)

5.7. Muhammed el-Mezcâcî (ö. 829/1426)

5.8. Abdülkerîm el-Cîlî (ö. 832/1428)

5.9. el-Kirmânî (ö. 841/1437)

C. Şiî İrfânı ve Ayrılan Yollar

1. - İran’daki Tasavvufa Tarihsel Bir Bakış

2. - İran’daki Tasavvuf Metafiziğinin Oluşumun 

---- Tarihsel Kökeni Üzerine

3. - Farklı Projelerle Şiî Düşüncenin İrfân ile Buluşması

3.1. Seyyid Bahâüddîn Haydar el-Âmulî 

3.2. İbnü’l-Arabî ve Konevî Geleneği

3.3. Sühreverdî ve Molla Sadrâ Geleneği

 

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

KAYNAKÇA

DİZİN