Yazarlar:

Doç. Dr. Harun IŞIK

Doç. Dr. Harun ÇAĞLAYAN  

Prof. Dr. Mehmet EVKURAN

Doç. Dr. Ali KARATAŞ

Prof. Dr. Yusuf Şevki YAVUZ

Prof. Dr. Nuri TUĞLU  

Prof. Dr. Hilmi DEMİR   

Prof. Dr. Sıddık KORKMAZ   

Doç. Dr. Mehmet KALAYCI  

İÇİNDEKİLER

YAZARLAR  

KISALTMALAR 

TAKDİM  

ÖN SÖZ   

I. BÖLÜM MÂTÜRÎDÎ VE İNSAN 

I. MÂTÜRÎDÎ’NİN DÜŞÜNCESİNDE İRADE ÖZGÜRLÜĞÜ- NÜN TEMELLENDİRİLMESİ / Doç. Dr. Harun IŞIK   

Giriş  

1. İrade Özgürlüğünün Temellendirilmesi   

1.1. İnsanın Fiile Hakiki Tesiri   

1.2. Allah’ın Yaratma Noktasında Fiile Hakiki Tesiri   

1.3. İnsan ve Allah’ın Fiile Hakiki Tesirinde Ortaklık ve Ben- zeşmenin İptali  

1.4. Allah’ın Fiilin Yaratıcısı Olmasının Özgürlüğe Engel Oluş- turmaması  

Sonuç 

Kaynakça  

II. İMAM MÂTÜRÎDÎ’DE HİDAYET-AHLAK İLİŞKİSİ / Doç. Dr. Harun ÇAĞLAYAN  

Giriş  

1. Kelâm’da Hidayet Meselesi   

1.1. Hidayet Kavramı   

1.2. Hidayet Anlayışları  

2. Mâtürîdî’nin Hidayet Anlayışı  

3. Ahlâkî Açıdan Hidayet   

3.1. İrade-Eylem İlişkisi   

3.2. Hidayet-Hikmet İlişkisi  

Sonuç 

Kaynakça  

III. İMAM MÂTÜRÎDÎ’DE AKIL VE EYLEM TEORİSİ / Prof. Dr. Mehmet EVKURAN -  

Giriş-  

1. İstidlâl: Akıl Yürütmenin Dinî Meşruiyeti Nedir?

2. Mâtürîdî İstidlâli Nasıl Temellendiriyor?   

3. Mâtürîdî’de Kelamî İstidlâl Uygulamaları (Kaza ve Kader Konu- ları Örneği)  

3. 1. Kaza ve Kader Kavramları   

3. 2. Eylemleri Eyleyen Kimdir?   

3. 3. Eylemin Bileşenleri Nelerdir?   

3. 4. Maktûlü Kim Öldürdü?   

3. 5. İrâde Bir Yanılsama mıdır?   

Sonuç  

Kaynakça  

II. BÖLÜM MÂTÜRÎDÎ VE YÖNTEM 

I. İMAM MÂTÜRÎDÎ’NİN KUR’AN ANLAYIŞI / Doç. Dr. Ali KARATAŞ  

Giriş 

1. Metafizik Âlemle İlişkisi Açısından Kur’an   

1.1. Allah ile İlişkisi Açısından Kur’an   

1.2. Fizik Âlemine Geçişi Açısından Kur’an   

2. Fizikî Âlemle İlişkisi Açısından Kur’an  

2.1.Yazılı Bir Kitap Olarak Kur’an   

2.2. Bir Bilgi Kaynağı Olarak Kur’an   

2.3. Her Şeyin Açıklayıcısı Olarak Kur’an   

3. Edebî Bir Metin Olarak Kur’an   

3.1. Dil ve Üslup Özellikleri İtibariyle Kur’an  

3.2. Anlama ve Açıklamaya Konu Olması Bakımından Kur’an   

3.3. Okunması ve Ücret Karşılığında Öğretilmesi İtibariyle Kur’an 

Sonuç  

Kaynakça  

II. MÂTÜRÎDÎ’NİN SÜNNET ANLAYIŞI / Prof. Dr. Yusuf Şevki YAVUZ 

Giriş  

1. Mâtürîdî’nin İlmî Şahsiyeti   

1.1. Mâtürîdî’nin İlmî Dayanakları   

1.2. Mâtürîdî’yi Farklı Kılan Hususlar   

2. Mâtürîdî’nin Sünnet Anlayışı  

2.1. Sünnet ve Din İlişkisi   

2.2. Sünnet ve Kur’an İlişkisi   

2.3. Sünnet-i Peygamber ve Sünnetullah İlişkisi   

Sonuç 

Kaynakça  

III. İMAM MÂTÜRÎDÎ’NİN HADİS ANLAYIŞI / Prof. Dr. Nuri TUĞLU  

Giriş  

1. Hadis ve Sünnet   

1.1. Hadis   

1.2. Sünnet   

2. Mâtürîdî’nin Bilgi Teorisinde Haber/Hadisin Yeri   

2.1. Duyular  

2.2. Akıl   

2.3. Haber   

2.3.1. Haber-i Sadık (Haber-i Resul)   

2.3.2. Mütevâtir Haber   

2.3.3. Meşhur Haber  

2.3.4. Tarihî Haber  

2.3.5. Haber-i Vâhid   

3. Mâtürîdî’ye Göre Haber-i Vâhidlerin Sahihlik Kriterleri  

3.1. Kur’an ve Akla Uygunluk   

3.2. İcmaya Uygunluk   

3.3. Tarihi Habere Uygunluk  

3.4. Sünnetin Umumuna Uygunluk  

4. Kur’an-ı Kerîm Tefsirlerinde Hadisler  

4.1. Kıssalar ve İsrailiyyat   

4.2. Mübhemât ile İlgili Rivâyetler   

Sonuç 

Kaynakça  

III. BÖLÜM MÂTÜRÎDÎ VE KÜLTÜR 

I. İMAM MÂTÜRİDÎ, BÂTINÎLİK VE GNOSTİK AKIMLAR / Prof. Dr. Hilmi DEMİR   

Giriş

1. Mâverâünnehirin Dini-Politiği  

2. Bâtınîlik ve Gnostiklerin Temel İddiaları  

2.1. Âlemin Yaratılmışlığının Reddi   

2.1.1. Âlemin Hâdisliği   

2.2. Gnostik-Bâtıni Bilginin Üstünlüğü   

2.2.1. Tanrı’nın Bilinebilirliği ve İstidlâlî Bilgi   

2.2.2. İlhamın Bilgisel Değeri   

2.3. Kötülük Problemi   

2.3.1. Karşı Tez: Âlemin Olumluğu   

Sonuç  

Kaynakça  

II. İMAM MÂTÜRÎDÎ’NİN ŞÎA’YA YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİ- LER / Prof. Dr. Sıddık KORKMAZ   

Giriş 

1. İsmâiliyye’yi Eleştirisi  

1.1. Allah’ı Niteleyip İsimlendirmek   

1.2. Yaratılış   

1.3. Nübüvvet   

1.4. Kur’an  

1.5. Sahabenin Durumu   

1.6. İmamet  

1.7. Haşr-ı Rûhânî   

2. İmamiyye’yi Eleştirisi   

2.1. Sahabenin Durumu   

2.2. Ehl-i Beyt   

2.3. Hz. Ebû Bekir’in Hilâfeti  

2.4. Hz. Ali’nin Hilâfeti   

2.5. İmamet  

2.6. Rec’at  

Sonuç  

Kaynakça  

III. HANEFÎ GELENEĞİ MÂTÜRÎDÎ ÜZERİNDEN OKUMA- NIN İMKÂNI / Doç. Dr. Mehmet KALAYCI  

Giriş  

1. Mâtürîdî’nin Hanefî Gelenekteki Konumuna Dair   

2. Hanefi Gelenekte Kelam Karşıtlığı  

3. Eş’arîlerle Karşılaşma ve Hanefî Gelenekte Kelama Yeniden Yöneliş   

4. Hanefî Gelenekte Buhara ve Semerkand Merkezli Perspektif Farklılaşması  

4.1 Teklîfin Vücûbiyetinin Akli Olup Olmadığı Tartışması  

4.2. İmanın Mahlûk (Yaratılmış) Olup Olmadığı Tartışması  

Sonuç 

Kaynakça  

DİZİN