Elinizdeki bu çalışma Meryem sûresi üzerine yapılmış bir tefsir çalışmasıdır. Eserde klasik ve modern yaklaşımlar ve kaynaklar ışığında sûre bir bütün olarak ele alınarak yorumlanmaya, dil ve üslup incelemesi yapılarak sûredeki pasajlar arasındaki bütünlük yakalanmaya çalışılmaktadır.

          Hıristiyan Kutsal metinlerinde İsa’nın annesi olarak Meryem ismine 19 kez yer verilmiştir.  Kur’an-ı Kerim’de adına müstakil bir sûre olan Hz. Meryem, Kur’an’da adı geçen yegâne kadın olup ismi 34 kez anılmaktadır.  Bu anlamda Hıristiyan kutsal metinleriyle mukayese edildiğinde Kur’an’da Hz. Meryem’e daha fazla yer verildiği görülmektedir. Kur’an’daki bu referanslarla Meryem ve İsa kapsamında Hıristiyan inancında yer alan yanlış anlayışlar eleştirilmektedir.

          Hz. Meryem’in İsa’yı doğurduğu sahne, yaşadığı doğum sancısı ve Hz. Meryem’in ızdırabı sûrede neden o denli detaylı anlatılmaktadır? Meryem figürünün Dinler arası diyalogda bir köprü olması mümkün müdür? Sûrede Hz. Meryem’den “Harun’un kızkardeşi” olarak söz edilmektedir. Aralarında tarihsel olarak uzun asırların bulunduğu sabit olan Meryem’in Hz. Harun’a nispet edilmesi ne anlama gelmektedir? Kur’an Hz. İsa’nın beşikte konuştuğunu belirtmektedir. Kendileri için böylesi prestijli bir durumu Hıristiyan kaynakları neden gündeme getirmemektedir? Hıristiyan ilahiyatında yer yer “Tanrı’nın annesi” (theodokos) olarak nitelendirilen Meryem’in İsa sonrasında izlerini Hıristiyan kutsal metinlerinde neden süremiyoruz? Aziz Pavlus mektuplarında neden Meryem hakkında suskundur? Meryem sûresi üzerine yapılan elinizdeki tefsir çalışmasında bu tür soruların cevapları aranmaktadır. Sûre Meryem kıssasından ve sadece kıssalardan ibaret değildir. Diğer kıssalar ile birlikte sûrede şirke yöneltilen eleştiriler de yer almaktadır.
 

ÖNSÖZ

GİRİŞ 

BİRİNCİ BÖLÜM MERYEM SURESİ HAKKINDA

SÛRENİN ADI

MEKKÎ SÛRE OLARAK MERYEM SÛRESİ     

SÛRELER ARASI MÜNASEBET BAKIMINDAN MERYEM SÛRESİ    

SOSYO-KÜLTÜREL BOYUTUYLA MERYEM SÛRESİ  

MERYEM SÛRESİ DİL VE ÜSLUP ÖZELLİKLERİ      

İKİNCİ BÖLÜM MERYEM SÛRESİNDE HURÛF-I MUKATTAA

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM MERYEM SÛRESİNDE KISSA      

I. ZEKERİYA ve YAHYA KISSASI    

Zekeriya’nın Duası   

Zekeriya’nın Yaşlılığı 

Zekeriya’nın Veli İstemesi   

Yakup ve Yakup Ailesi        

Veli, Oğul ve Miras   

Yahya’nın Müjdelenmesi ve Zekeriya’nın Müjde Karşısındaki Tavrı       

Yahya’ya Kitap ve Hikmet Verilmesi        

II. MERYEM ve İSA KISSASI

Hamilelik Öncesi ve Meryem’in Melek ile Diyaloğu

Meryemin Hamileliği 

Doğum Sırasındaki Hurma Kütüğü 

Meryem’in Doğum Sancısı: İsa’nın Doğumu bir İnsanın Doğumu

Alttan Gelen Ses: Üzülme!  

Su ve Hurma

Susma Orucu

Harun’un Kızkardeşi 

İsa’nın Beşikte Konuşması  

Ben Allah’ın Kuluyum

Bana Kitabı Verdi     

İsa Hakkında Yanlış İnanışların Reddi       

İsa Hakkında İhtilaf Eden Gruplar  

III. İBRAHİM KISSASI        

İbrahim’in Babasına Saygılı Tavrı   

IV. MUSA ve HARUN KISSASI       

V. İSMAİL KISSASI  

VI. İDRİS KISSASI   

VII. KISSALAR SONUÇ KISMI        

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM MERYEM SÛRESİNDE CEDEL  

I. SONRAKİ KÖTÜ NESİLLER

II. MELEĞİN SÖZLERİ        

III. YENİDEN DİRİLİŞİN İNKÂRI     

IV. MÜŞRİKLERİN MAKAM ve MECLİS ile ÖVÜNMESİ      

V. AHİRETTE MAL ve EVLAT İDDİASI       

VI. ALLAH’A ORTAK TANIYANLAR   

VII. ALLAH’A ÇOCUK İSNADI         

VIII. KAPANIŞ ÂYETLERİ     

DEĞERLENDİRME     

BİBLİYOGRAFYA