Zemahşerî, Arap olmadığı, yani Arapçayı sonradan öğrendiği halde Arapça olarak kaleme aldığı tefsiri, ilim dünyasında geniş bir şöhrete ulaşmış, hatta semantik ve belağî tefsirlerin en önemlisi olarak kabul görmüştür. Yine bunun kadar ilgi çekici diğer bir husus ise, Zemahşerî’nin Mutezilî bir âlim olmasına karşın Ehlisünnet âlimleri üzerinde oluşturduğu etkidir. İ’tizalî düşünceye mensup olduğunu bilmelerine rağmen Sünnî âlimler, onun Kur’an’ın tefsiri konusundaki izahlarından müstağni kalamamışlardır. İsmail Cerrahoğlu’nun tabiriyle ondan etkilenmeyen, onun tefsirinden iktibaslarda bulunmayan bir müfessire rastlamak mümkün olmamıştır.

İÇİNDEKİLER

ÖN SÖZ

BİRİNCİ BÖLÜM

Zemahşerî’nin Hayatı ve Yaşadığı Dönem

A- Hayatı      

B- Yaşadığı Dönem  

1- Siyasi Durum   

2- Dini Yaşam  

3- Toplumsal Yaşam   

4- İlmi Hayat  

C- İlmi Kişiliği ve Eserleri    

1- İlmi Kişiliği  

2- Eserleri 

a. İslamî İlimlerle İlgili Eserleri  

b. Dil ile İlgili Eserleri 

c. Edebiyatla İlgili Eserleri 

d. Biyografik Eserleri 

e. Sadece İsimleri Zikredilen Eserleri

İKİNCİ BÖLÜM

Zemahşerî’nin Kur’an Yaklaşımı

A- Zemahşerî Öncesi Tefsir Yaklaşımları

B- Mutezile Mezhebi ve Tefsir Yaklaşımı

1- Mutezile Mezhebi Hakkında Genel Bir Değerlendirme

a. Ortaya Çıkışını Hazırlayan Sebepler

b. Bilgi Kaynakları

c. Temel Prensipleri

1. Tevhit

2. Adalet

3. el-Va’d ve’l-Vaîd

4. el-Menziletu beyne’l Menzileteyn

5. el-Emru bi’l-Ma’ruf ve’n-Nehyu ani’l-Münker

2- Mutezile Mezhebinin Tefsir yaklaşımı

C- Zemahşerî’nin Kur’an Yaklaşımı ve Tefsir Yöntemi 

1- Genel Olarak Kur’an’a Yaklaşımı

    a. İdeolojik Yaklaşım

    b. Mutezile Prensiplerini Savunmak İçin Ayetleri Te’vil Etmesi

2- Tefsir Metodu 

a. Keşşaf’ın Telifi  

b. Keşşaf’ın Kaynakları 

c. Tefsirinde Aklı Temel Kriter Olarak Alması   

d. Tefsirinde Rivayetlere Dayanması 

  e. Tefsirinde Dilbilgisi ve Gramer Kurallarını Kullanması 

f. Tefsirinde Arap Şiirinden Yararlanması 

g. Tefsirinde Kıraatlerden Yararlanması 

h. Tefsirinde Fakihlerin Görüşlerinden Yararlanması 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Zemahşerî’nin Diğer Müfessirler Üzerindeki Etkisi

Giriş

A- Keşşaf’a Yapılan Haşiyeler  

B- Keşşaf’ı Özetleyen Âlimler

C- Keşşaf Hakında Yapılan Diğer Çalışmalar 

D- Ehlisünnet Âlimleriyle Zemahşerî Arasındaki Mezhebi Polemik

E- Ehlisünnet Âlimlerinin Keşşaf Hakkındaki Görüşleri 

F- Zemahşerî’nin Bazı Müfessirlere Etkisinden Örnekler 

1- Kadı Beydavî’ye Etkisi

2- Nesefî Üzerindeki Etkisi

3- Nisaburî Üzerindeki Etkisi 

4- İbn Kemal Paşa Üzerindeki Etkisi

5- Ebu Suud’a Etkisi  

SONUÇ

KAYNAKÇA