“İslam’ın İnsan Tasavvuru”nu, kendilerinden yararlanarak doğru bir şekilde çıkarıp ortaya koyabileceğimiz esaslı iki kaynak, Kur’an-ı Kerim ve Hadis-i Nebevî’dir. Bu iki kaynakta bulunan psikolojik kavramlar ve insanın psikolojik tabiatıyla ilgili hususları, “İslam’ın İnsan Tasavvuru”nu oluşturmak umuduyla, dikkatle inceledim.

         Kur’an-ı Kerim’de geçen psikolojik kavramları ele alan, “el-Kur’anu ve İlmu’n Nefs” (Kur’an ve Psikoloji) isimli eser daha önce yayınlanmıştı. O günden beri Hadis-i Nebevî’deki psikolojik kavramları inceledim. Bunun sonucu, elinizdeki “el-Hadisu’n Nebevî ve İlmu’n Nefs” (Hadis-i Nebevî ve Psikoloji) kitabı ortaya çıktı. Bu kitap, önceki kitap “el-Kur’an’u ve İlmu’n Nefs”in tamamlayıcısı/devamı sayılır; ikisi birlikte bize “İslam’ın İnsan Tasavvuru” hakkında doğru bilgi vermektedir.

          Bu kitap, insan davranışlarıyla ilgili Hadis-i Nebevî’de geçen, “davranış güdüleri, duygu ve heyecanlar, algılama, düşünme, gelişme, kişilik, ruh sağlığı, psikoterapi” gibi çeşitli yönleri sunar. Hadislerde geçen şeylerle bu konular ve psikoloji ilminin söyledikleri arasında, mümkün olduğu kadar mukayese yapılmıştır.
 

ÇEVİRENİN ÖNSÖZÜ 
ÖNSÖZ 

BİRİNCİ BÖLÜM
HADİSLERDE DAVRANIŞ GÜDÜLERİ 
 Fizyolojik/Organik Güdüler 
 Yaşama Güdüsü 
 Nesli Sürdürme/Var Olma Güdüleri 
 1-Cinsellik Güdüsü 
 2-Annelik Güdüsü 
 3-Sosyal-Psikolojik/Manevî Güdüler 
 a) İnanç/Din Güdüsü 
 b) Yarışma/Rekabet Güdüsü 
 c) Mülk Edinme Güdüsü 
 Güdü ve Heyecan/Duygular Arasındaki İlgi 
 Güdüler Arası Mücadele/Çatışma 
 Güdülere Hakim Olmak/Kontrol Altında Tutmak 
 Helal Yoldan Doyum Sağlama 
 Güdülerin Doyumunda Aşırı Gitmemek Yoluyla
 Doyum Sağlama 
 Cinsellik Güdüsünü Kontrol Altına Alma 
 Saldırganlık Güdüsüne Hakim Olma 
 Mülk Edinme Güdüsüne Hakim Olma 
 Güdü Sapması 

İKİNCİ BÖLÜM
HADİSTE DUYGULAR VE HEYECAN 
 Sevgi  
 Allah Sevgisi 
 Rasûl Sevgisi 
 İnsan Sevgisi 
 Bütün Mahlukâtı Sevmek 
 Çocuk Sevgisi 
 Karşı Cinsi Sevmek 
 Mal Sevgisi 
 Korku 
 Öfke 
 Öfkenin Bedendeki Belirtileri 
 Öfkenin Düşünce ve Davranışlara Etkisi 
 Nefret 
 Hased 
 Kıskançlık 
 Hayâ/Utanma 
 Heyecan Duygusunu Kontrol Altına Alma 
 Öfkeyi Kontrol Altına Alma 
 Kin ve Nefreti Kontrol Atına Alma 
 Hased Duygusunu Kontrol Altına Alma 
 Kibir Duygusuna Hakim Olma 
 Kendini Beğenme Duygusunu Kontrol Altına Alma 
 Üzüntüyü Yenme 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
HADİSTE ALGILAMA 
 Bilinen Duyu Organları Dışında Algılama/Altıncı His 
 Altıncı His ve İlham 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
HADİSTE DÜŞÜNME 
 Düşünme Yanılsamaları/Hataları 
 1-Taklid, Hurafe ve Kuruntuya Kapılma 
 2-Delil Yetersizliği 
 Düşüncenin Olgunlaşması İçin Tartışma ve
Diyalogun Önemi  

BEŞİNCİ BÖLÜM
HADİSTE ÖĞRENME 
 Öğrenme Yolları 
 1-Anlatım ve Taklit/Model Alma 
 2-Sınama-Yanılma 
 3-Şartlanma 
 4-Düşünme 
 Hadiste Öğrenme İlkeleri  
 1-Güdüleme 
 a) Özendirme ve Sakındırma İle Güdüleri Motive Etme 
 b) Kıssalarla Güdüyü Motive Etme 
 2-Ödüllendirme 
 3-Öğrenmenin Zamana Yayılması 
 4-Tekrar 
 5-Uygulamalı Eğitim ve Aktif Katılım 
 6-Dikkat 
 a) Dikkati Motive Etmede Yaşanan Olaylardan Yararlanma 
 b) Sorular Sorarak Dikkati Motive Etme 
 c) Misaller Vererek Dikkati Çekme/Örnek Olan Yöntemi 
 d) Şekillerden (Grafik/Diyagram)Yararlanma 
 7-Öğrenmede Aşama/Tedricilik 

ALTINCI BÖLÜM

İLMİ LEDÜNNİ/TANRISAL BİLGİ   
 İlham ve Rüya 
 Öğrenmenin İki Yolu 
 Vahiy ve İlham 
 Nebiler Haricindeki Kişilere Vahiy ve İlham 
 Düş ve Rüya 
 Rüya 
 Düş ve Rüyaların Yorumu 
 Hadislerde Rüya Tabirleri/Yorumları 

YEDİNCİ BÖLÜM
HADİSTE GELİŞME 
 Cenin/Embriyon Döneminde Gelişme 
 İşitme ve Görme 
 Erkek veya Kız Olması 
 Doğumdan Sonraki Gelişme Dönemleri 
 Ergenlik Çağı 
 Gelişme Ödevleri 

SEKİZİNCİ BÖLÜM
HADİSTE KİŞİLİK 
 İnsanın Yaratılışı/Fıtrat 
 Kişilikte Denge 
 Bireysel Farklılıklar 
 Zeka Farkı 
 Kızgınlık Duygusu 
 Kalıtım ve Çevrenin Ferdi Farklılıklara Etkisi 
 Kalıtımın Etkisi 
 Çevrenin Etkisi 
 Kişilik Tipleri 
 Kişiliğin Değerlendirilmesi 

DOKUZUNCU BÖLÜM
HADİSTE RUH SAĞLIĞI 
 Şahsiyetin Olgunlaşmasının Belirtileri 
 Kur’an ve Hadiste Ruh Sağlığı 
 Kişilikte Denge 
 Normal Kişilik ve Ruh Sağlığı 
 Ruh Sağlığını Gerçekleştirmede İslam’ın Metodu 
 1-Ruhî Yönü Güçlendiren Yöntem 
 a) Allah’a ve Birliğine İman, O’na Kul Olmak 
 b) Takva 
 c) İbadetler 
 2-Bedenî Yöne Hakim Olma Yöntemi 
 a) Güdüleri Kontrol Altında Tutma 
 b) Duygu ve Heyecanları Kontrol Altında Tutma 
 3-Ruh Sağlığı İçin Zorunlu Olan Huyları Eğitme Yöntemi 
 a) Kendini Güven İçinde Hissetme 
 b) Kendine Güvenme 
 c) Cesaretli Olma 
 d) Sorumluluk Duygusu Hissetmek  
 e) Olgun Kişilik Sahibi Olmak 
 f) Gözü Tok ve Kadere Razı Olmak 
 g) Sabır 
 ı) İşini Tam ve Sağlam Yapmak 
 j) Vücut Sağlığına Dikkat 
 Kur’an Ve Hadis Işığında Ruh Sağlığının Belirtileri 

ONUNCU BÖLÜM
HADİSTE PSİKOTERAPİ 
 İnançla Psikoterapi 
 İbadetlerle Psikoterapi 
 1-Namazla Psikoterapi 
 2-Oruçla Psikoterapi 
 3-Hacc ile Psikoterapi 
 4-Zikirle Psikoterapi 
 5-Kur’an’la Psikoterapi 
 6-Dua İle Psikoterapi 
 a) Kaygı, Keder ve Üzüntüyü Dua ile Psikoterapi 
 b) Uykusuzluk ve Uykuda Korkuyu Dua İle Psikoterapi 
 c) Unutmayı Dua İle Psikoterapi 
 d) Günahkarlık Duygusunu Dua ve Tesbihle Psikoterapi 
 e) Tevbe ile Psikoterapi 

 BİBLİYOĞRAFYA/KAYNAKLAR 
 Yabancı Kaynaklar 
 Yazarın Eserleri